Qirg‘izistonda ro‘yxatdan o‘tgan va avvaldan AQSh hamda Buyuk Britaniya sanksiyalariga tushgan Grinex kripto birjasi yirik kiberhujumdan so‘ng o‘z faoliyatini to‘xtatganini e’lon qildi. Kompaniya ma’lumotlariga ko‘ra, ushbu hujum natijasida foydalanuvchilarga tegishli 13.7 million dollarga teng mablag‘ o‘g‘irlangan.
Grinex rasmiy bayonotida bu oddiy xakerlik emasligini, balki yuqori darajada tashkil etilgan operatsiya ekanini ta’kidlagan. Ularning fikricha, hujum ortida davlat darajasidagi resurslarga ega kuchlar turishi mumkin.
"Raqamli kriminalistik tahlillar va hujum murakkabligi shuni ko‘rsatadiki, bu operatsiya oddiy xakerlar emas, balki juda katta texnologik imkoniyatlarga ega bo‘lgan tashkilotlar tomonidan amalga oshirilgan bo‘lishi mumkin"
Kompaniya yana bu hujum Rossiya moliyaviy tizimiga zarba berish maqsadida uyushtirilganini ham ilgari surgan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Grinex aslida avval sanksiyaga uchragan Garantex birjasining qayta brendlangan versiyasi hisoblanadi. Ushbu platforma ilgari ransomware hujumlari va darknet bozorlari bilan bog‘liq pul yuvish operatsiyalarida ishtirok etgani uchun AQSh tomonidan qora ro‘yxatga kiritilgan edi.
Sanksiyalardan keyin platforma o‘z faoliyatini yashirin davom ettirish uchun yangi nom va infratuzilmaga o‘tgan, hatto mijozlarini ham yangi tizimga ko‘chirgan. Shu bilan birga, ular rublega bog‘langan A7A5 stablecoin’dan foydalangan holda operatsiyalarni davom ettirgan.
🧠 Hujum qanday amalga oshirilgan?
Blockchain tahlil kompaniyalari ma’lumotiga ko‘ra, hujum 2026-yil 15-aprel kuni sodir bo‘lgan. O‘g‘irlangan mablag‘lar dastlab USDT ko‘rinishida bo‘lgan, keyinchalik esa tezda boshqa kripto aktivlarga o‘tkazilgan.
"Xakerlar mablag‘larni muzlatib qo‘yilish xavfidan qochish uchun ularni tezda TRX yoki ETH kabi nazorat qilish qiyinroq bo‘lgan tokenlarga almashtirgan"
Bu usul noqonuniy mablag‘larni yashirishda keng qo‘llaniladi.
Tahlillar davomida ushbu hodisa bilan bog‘liq 70 ga yaqin kripto manzillar aniqlangan. Shuningdek, TokenSpot nomli yana bir platforma ham ushbu hujum bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligi aytilmoqda.
⚠️ Shubhali jihatlar
Mutaxassislar bu voqeani turlicha baholamoqda. Ba’zilar bu oddiy xakerlik hujumi deb hisoblaydi, boshqalar esa bu ichki operatsiya yoki “false flag” bo‘lishi mumkinligini istisno qilmayapti.
"Ba’zi ekspertlar ushbu hodisa ataylab uyushtirilgan bo‘lishi mumkinligini va uning asl maqsadi moliyaviy tizimlarni chalg‘itish yoki izlarni yashirish bo‘lishi ehtimolini ham ko‘rib chiqmoqda"
Har qanday holatda ham, bu hodisa sanksiyalangan kripto infratuzilmasiga jiddiy zarba bo‘ldi.
Grinex faoliyatini to‘xtatgani bilan, bu kabi platformalar orqali amalga oshiriladigan noqonuniy operatsiyalar va pul yuvish sxemalari global kiberxavfsizlik uchun katta muammo bo‘lib qolmoqda.
